Tarihsel Hafıza

Tarihsel Hafıza


Üst yazı
:
İslam Toplumu’nun Yeniden Doğuşu - 4
Yayınevi
:
Orjinal Adı
:
Zakiratü`t Tarihıyye Nahve Va`yin İstrateciyyin bi`t Tarih
Kategori
:
Önderlik ve Donanım
Yazar
:
Çevirmen
:
Orjinal Dili
:
Arapça
Basım
:
2. Basım / Ekim 2012
Sayfa Sayısı
:
126
Liste Fiyatı
:
14 TL
ISBN
:
978-605-5793-57-9




Tanıtım Yazısı

Dünya çapında büyük değişikliklerin yankıları kulakları sağır ettiği, değişim çağrılarının her noktadan dillendirildiği tarihi bir dönemeçte İslam toplumları maruz kaldığı askeri ve kültürel tehditler karşısında hak için göğsünü siper ederek küllerinden yeniden dirilmenin arayışı içindedir.
 
İlk bakışta sahnede ümitlenmek için yeterli performans görünmüyorsa da toplumların tarihi serüveni hakkında bilgi sahibi olanlar her kalkınmanın uzun ve karanlık bir gecenin ardından geldiğini bilirler. Tüm toplumlarda olduğu gibi İslam Toplumu da artık gerçek bir kalkınma süreci içine girmiştir. Biraz zaman alsa da İslam’ın, kendisini yeniden dünya siyasi sahnesine güçlü bir şekilde çıkartacak güç ve olanaklara sahip olduğundan asla şüphe yoktur… 
 
İşte bizim bütün emelimiz ve umudumuz da budur. İslam Toplumunun Yeniden doğuşu için bizler, zihinlerde birikmiş soru işaretlerini cevaplandırmak, bu alanda oluşmuş beklentileri karşılamak için ve ümit ışığı olması düşüncesi ile bu elinizdeki “Toplumsal Diriliş Serisi”ni sizinle paylaşıyoruz.
 
İÇİNDEKİLER
 
SUNUŞ 9
Bu Kitap Kimler İçin? 10
Kitabın Amacı 11
Konuları Ele Alış Yöntemi 12
BİRİNCİ BÖLÜM  
BAŞLAMADAN ÖNCE TARİH FELSEFİNİN ÇERÇEVESİ 15
MEYDAN OKUMA VE KARŞI KOYMA  TEORİSİ 17
A) MEYDAN OKUMALAR: 17
Meydan Okumanın Çeşitleri 18
Meydan okuma Alanları 18
B) KARŞI KOYUŞ / TEPKİLER: 20
Önemli Yapıtaşı 23
Karşı Koyuş Çeşitleri 23
1- Diriliş (sahve) 24
2- Uyanış (yeqıza) 26
3- Kalkınma (Nahda/atılım) 27
4- Medeniyet (El Hadara) 28
Meydan Okumalar Karşısında Bazı Toplumların Durumu 30
ÇAĞDAŞ MEYDAN OKUMALAR KARŞISINDA İSLAM TOPLUMUNUN DURUMU 32
İKİNCİ BÖLÜM 
MEDENİYET / UYGARLIK 35
Medeniyet Kavramı 37
İnsanın Hareketleri ve Göçler 38
Medeniyetlerin Birbirini Takibi 39
Tarihi Kesişmeler 41
MEDENİYET SARKACI 43
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
TARİHİN SINIFLANDIRMASI 47
Bu Bölümde Cevaplanması Beklenen Önemli sorular 48
A) Tarih Öncesi Çağlar 49
B) Tarihi Çağlar 49
a) Yazının Bulunuşu 50
b) Roma’nın Yıkılışı: M.476 50
c) Kostantin’in Yıkılışı M.1453 51
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 
AVRUPA’NIN TARİHİ SEYRİ 53
I- YUNAN MEDENİYETİ 55
Yunanlar, Düşünce, Bilim ve Teşkilat 55
II- ROMA MEDENİYETİ 56
1) Seçim ve Onunla İlgili Şeyler. 57
2) Devrim Hakkı ve Adalet Talebi. 57
3) Avrupa’da dinin ve paganizmin varlığı. 58
İki Yıkım Arasında Avrupa 58
III- ORTAÇAĞ 59
Haçlı Savaşları 60
İlk Avrupa Topluluklarının Oluşumu 60
IV- RÖNESANS ÇAĞININ KÖKLERİ/TOHUMLARI 63
V- AVRUPA RÖNESANS ÇAĞI 70
BEŞİNCİ BÖLÜM 
İSLAM'IN TARİHİ SEYRİ 81
I) İLK DEVLET (NÜBÜVVET VE RAŞİT HİLAFET) 83
II) EMEVİ DEVLETİ (DOĞU KISMI 661-750) 86
III) ABBASİ DEVLETİ 87
IV) MEMLUKLULAR DÖNEMİ 89
V) OSMANLI TARİHİ 92
Kuruluş Dönemi 92
Duraklama ve Gerileme Dönemleri 93
Gerileme Nedenleri 94
İSLAM TOPLUMLARININ ÇÖZÜLMESİNDEKİ ETKENLER 96
1) Dış Etkenler 96
2) İç Etkenler 96
MEMLUKLULAR İLE OSMANLILARIN TARİHİ HAKKINDA DÜŞÜNCELER / GÖRÜŞLER 104
ALTINCI BÖLÜM 
İSLAM İLE AVRUPA SÜREÇLERİNİN KESİŞİMİ 113
Medine’de İslam Deleti’nin nüvesinin oluşması (622) 115
Haçlı ve Tatar savaşları (1096-1291) 115
XV. Asır (Değişimler çağı) 116
Müslümanların Endülüs’ten kovulması 1452 116
Ümit Burnu yolunun keşfi (1488) ve İki Amerika’nın keşfi (1492) 116
İstanbul’un fethi (1453) 116
Buhar gücünün keşfi (1488) 117
YEDİNCİ BÖLÜM 
İSLAM DÜNYASININ YANITI 119
Düşünce Alanında… 122
Maddi Düzlemde 123
İlişkiler Dünyasında… 124
KAYNAKÇA 125
 
SUNUŞ
Dua ve selam Allah’ın Resulüne…
Ümmetin tarihsel hafızası, ümmetin hafızasına ve onun kendisi ve evren hakkındaki düşünce ve tasavvuruna yapılan vahşi saldırı bağlamında ele alınabilir. Çünkü günümüzde savaş, sadece donanmalarla, uçaklarla yapılmamaktadır; Çok daha zararlı, hırslı etkisi çok daha büyük olan, akılları ve kalpleri ele geçirmeye yönelik psikolojik savaş sürmektedir. Yeryüzü coğrafyasında cereyan eden bu savaş, gece gündüz durmaksızın sürüyor. Radyoyu ya da televizyonu açsak veya internete girsek; her an peşimizde olan uçsuz bucaksız şu aleme bir bak; bunları da geçelim, okulları, eğitimi ve her tür kültürel çalışmaları hedef alan devasa medya savaşını düşünelim. Bütün bunların hepsi, -sadece bizim ülkelerimizde değil- tüm dünya çapında aklı oluşturmayı/zihni şekillendirmeyi amaçlamaktadır. Burada en büyük pay sahibi, bu gün medya organlarında yoğunlaşmış olan üstün güçtür.
Şimdi biz, kültürlü kamuoyunu ve bir kısım medyayı, ondan etkilenmeyen önder kamuoyu düzeyine çıkarmak istiyoruz.
 
Şu önemli noktayı anlamak, ümmetin tarihsel hafızasını canlandırmanın önemini kavramakta bize yardımcı olacaktır; ‘İslam tarihine saldırı’, onun yeniden yapılandırılması, onun eksiltilmesi (Küçük gösterilmesi), İslam ülkelerini istila eden güçlerin büyütülmesi yeniden diriliş (rönesans) faaliyetlerinin ön saflarında bulunduğu zannedilen şahıslarda bile çok büyük etki bırakır.  Gezi ve gözlemlerim sırasında gördüm ki ‘yeniden diriliş gönüllüleri’nin çoğunun insanlık tarihine dair net bir bakış açısı dahi yoktur; kendilerine sığındıkları tanıkların ve delillerin çoğu köksüz ve yersiz görünüyor. Bu araştırma, işte bu boşluğu doldurma çabası olarak değerlendirilebilir.
 
Bu Kitap Kimler İçin?
Hayatın çeşitli uğraşlarıyla boğuşurken, temel kaynaklara ve araştırmalara başvurmada güçlük çeken okuyucu, bu özlü araştırmadaki ilk hedefimizdir. Çünkü İslam toplumunun bu büyük kısmı Allah’ın izniyle aydınlık yarınların umudunu temsil ediyor. Onların kültürel gelişimleri (kültürel düzeylerinin yükseltilmesi) yolundaki tüm çabalar, kesinlikle ümmetin yeniden diriliş projesine hizmet edecektir.
 
Aynı zamanda bu araştırma, “Ümmetin yeniden diriliş projesine” katkıda bulunmak isteyen, bireyselliğin darlığından insanlığın genişliğine çıkmayı arzu eden herkesi hedefliyor. İstisnasız, din ya da medeniyet olarak kendini bu ümmete mensup gören herkesi kucaklıyor ve onlar için yazıyoruz. Tek bir ümmete ve onun ruhuna inanmış herkesi kucaklayana kadarda yazacağız. Her ne kadar biz kendi ümmetimizden söz ediyorsak da bizim yüce hedefimiz insanlığın ve bütün yaratıkların yararıdır; Nerede hangi mekanda olursa olsun… Allah’ın, elçisine olan şu sözü gerçekleşsin diye: “Biz seni âlemlere rahmet olarak gönderdik”.  (Enbiya 107) Bu kitap ile, ümmetin kendine gelmesi ve rolünü tekrar üstlenmesi yolunda katkı sağlamayı umuyoruz. Özellikle de, içerde ve dışarıda karşı karşıya olduğu tüm zorluklara rağmen açığa çıkan fecrin(gündoğumunun) müjdecilerine…
 
Kitabın Amacı 
Bu araştırma boyunca birkaç noktaya ulaşmaya çalıştık.
a) Hangi medeniyet olursa olsun kuruluncaya kadar geçirdiği tarihi süreçleri anlamak.
b) İslam medeniyetinin yükseliş ve çöküşünün basit bir şemasını çıkarmak.
c) Batı medeniyetinin yükseliş ve çöküşünün basit bir şemasını çıkarmak.
d) İslam ve Batı medeniyetinin kesiştiği ve ayrıldığı noktaları açıklayan bir şema çıkarmak.
e) İnsanlığın, bilimsel çocukluk döneminden olgunluk dönemine geçişte İslam ümmetinin rolünü tanımak.
f) Avrupa’da Rönesans’ı hazırlayan faktörleri tanımak.
g) İslam dünyasında biriken ve geri kalmaya neden olan faktörleri tanımak.
 
Genel olarak sürekli sorulan “Ne oldu? , Niçin Oldu?, Nasıl oldu?” sorularını cevaplarken  mümkün olduğunca kısa ve anlaşılır olmasına  dikkat ettik.Çünkü buradaki amaç, vasat bir okuyucunun bundan sonra bilgi birikimlerini oturtabileceği ve tarihi daha yetkin ve deneyimli bir düşünce üzerine kuracağı ana çerçeveyi çizmektir. Ayrıca tarih, olayları kaydetmekten ibaret değildir; Gerçeğe ve bilimin mantığına uyarak, ümmetin yeniden uyanışını ve kendine güven kazanmasını gerektiren araştırmacı bir bakış açısının oluşmasına yardımcı olmak içindir. Bunun yanı sıra, bireyde istediğimiz temel fikri oluşturmada önemli bir tuğla koymuş olacağız.
 
Yeniden diriliş faaliyetlerinin başarısında en sıkıntılı nokta anlayış konusudur. Onunla, yeniden diriliş için çalışanların dayanacağı ve oradan hareket edeceği, hatları belirgin bir resmi ya da çerçeveyi kastediyoruz. Bu aydınlatıcı bir çerçeve… Yeniden diriliş hareketi ve etkinliklerinin, kıyıları arasında akıp giderek hedefine ulaşmasını sağlayacak; çabaların dağılarak heba olmasını önleyecek bir çerçeve… Bu genel/kapsamlı çerçeveyi oluşturmanın en önemli adımı, ümmetin tarihsel hafızasını canlandırmak için ortaya konacak çabadır.
 
Konuları Ele Alış Yöntemi
Müslüman’ın zihninde bilgi şemasını düzenleyebilmesi için, her konuya şu şekilde başlamayı uygun gördük;
a) Konunun açılarak işlenebileceği önemli sorularla başlamak.
b) Detaylı açıklama.
c) Konunun özünü hatırlamak ve başkalarına anlatmak üzere tekrar başvurulduğunda, resmi ortaya koymak için, söylenenleri özetleyen bir örnek (açıklayıcı şema).
d) Bölümde anlatılan önemli noktaları özetlemek…
 
Konuları Niçin Bu Yöntemle Ele aldık? 
Çığ gibi büyüyen yeniden diriliş akımı, henüz kendini bir aşamadan diğerine taşıyacak özgün bir model oluşturmaktan acizdir. Hatta bu aşamaların kendisi, yeniden dirilişi isteyenleri ve onun öncülerinin, başlangıcını ve sonucunu belirlemekte aciz kaldığı karışıklık ve kapalılık ile maluldür. Bu acziyet, bir dizi etkenin ürünüdür. Bu etkenlerin en önemlisi, yeniden diriliş aktivistlerinin insani bilimlere yaklaşımıdır; onu bir araç gibi değil de sadece bir bilim dalı olarak görmeleridir.    
 
Tarih branşına yalnızca akademik bir branş olarak yaklaşılmaktadır. En iyi şartlarda bile ondan; yanlış, yersiz ve tarihi bağlamından uzak dersler ve ibretler çıkarılır.  Biz bu tarihin üzerindeki tozları silkelemenin ne denli önemli olduğunun farkındayız. Ve onları kütüphane raflarından ve tarihçilerin zihinlerinden alıp savaş ve mücadele meydanlarına ve stratejistlerin zihinlerine aktarmanın öneminin de farkındayız.Tarih stratejiler için bitmez, tükenmez bir hazinedir.
 
Yeniden diriliş aktivistlerinin araçlarından biri olması için –haber almada, yorumlamada ve açıklamada onlara yardımcı olur-, Tarihle en mükemmel şekilde ilişki kurmak bir zorunluluktur; sıradan bir ihtiyaç veya güzelleştirme eylemi değil. Bir zaman Auguste Comte şöyle demiştir: “Bilgi güçtür… Yani o, tanımak, önceden haberdar olmak dolayısıyla yapabilmek demektir.” Şayet bilgi, güç ve başarının aracı haline dönüşmemişse o gerçek bilgi değildir.  Aksine o, sahibinin rolünü kitaplardan bir kitap veya ansiklopedilerden bir ansiklopedi olmaktan öteye geçirmeyen bölük pörçük bir bilgidir.
 
Tarih branşına bu bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Onun için okuyucu, tarihin dinamik bir süreç gibi formüle edilmiş olduğunu görecektir. Biz,tarihi yalnızca arka arkaya sıralamadık; o soyut bir kültür değil bir eylem aracı olması için hazırlanmıştır.
 
Bu Araştırmayı Yedi Bölüm Halinde Sunduk
Birinci Bölüm: İçine tarih bilgilerinin de serpiştirildiği bir tanıtım örneği ve çerçeve oluşturmaya dönük bir tarih felsefesini ortaya koymaya çalıştık. Böylece okuyucu, herhangi bir medeniyetin tarihi seyrini anlayabilir; İslam ümmetinin geçirdiği süreci ve ister istemez kapısını çalıp içine girecek olduğumuz  süreçleri de kavramasına yardımcı olur.
 
İkinci Bölüm: Batı’nın kendi medeniyetlerinin yücelik ve üstünlüğüne dair iddialarına cevap olacak ve akıllı (!) beyaz adamın söylemlerini çürütecek şekilde medeniyet mefhumunun ilkelerinin tespiti. Aynı zamanda bu bölüm, medeniyetlerin oluşmasında etkin olan ve onların en yüksek noktalara ulaşmasını sağlayan faktörleri de açıklıyor. 
 
Üçüncü Bölüm: Bu bölümde ise; Batı’lı tarihçilerin ele alışına uygun olarak, tarihin sınıflandırılmasına ilişkin bir şema çiziliyor. Batılı tarihçilerin bakış açısına göre, insanlık tarihindeki ayrılma noktaları açıklanıyor. Ve yine insanlık tarihinin aşamaları arasında neden olan bu noktaların büyük ayırım noktaları olarak seçmelerinin sebepleri açıklanıyor. Sonra, Batılı insanın önderliğini ve medeniyetini üstün gösteren ele alış tarzlarını; tarihi sınıflandırmadaki gizli işaretleri ve genelde diğer Doğu, özelde de İslam Medeniyeti devirlerini olumsuzlamalarını ele alıyor. 
 
Dördüncü Bölüm: Bu bölümde Avrupa tarihi ve onun önemli birleşme noktaları şematize ediliyor ve Avrupa tarihindeki ayrılma noktaları açıklanıyor. Karanlık çağ ve Avrupa’da medeniyeti oluşturucu gelişmeleri açıklayarak çözümleyen Avrupa Rönesans Çağı ele alınıyor.
 
Beşinci Bölüm: İslam’ın ilerleme  süreci , önemli birleşme ve dağılma noktaları  işleniyor.
 
Altıncı Bölüm: Burada İslam ile Avrupa’nın yollarının kesişmesi anlatılır. Avrupa’nın uyanışının başlangıcı ve İslam medeniyetinin gidişatında kırılma çizgisinin başlangıcı ortaya konur. Aynı zamanda, İslam ve Avrupa medeniyetinin tarihindeki önemli ortak noktalar açıklanır. Bu noktaların/kesişmelerin İki medeniyetten her birinin diğerini olumlu-olumsuz nasıl etkilediği ve nasıl onlardan birinin zirveye çıkmasına diğerinin ise çöküşüne yol açtığı anlatılır.
 
Yedinci Bölüm: Günümüzdeki olayları, birinci bölümde açıklaması yapılan model ve çerçeve içinde tarihi bağlamına yerleştiriyor. Şimdiki ve gelecek olan aşamanın sınırlarını çiziyor. Üç alanda günümüz İslam dünyasının vermesi beklenen cevapların yapısını açıklıyor;   Fikir dünyası, eşya dünyası ve ilişkiler dünyası.
 
Bu kitap, insani bilimlerden yararlanma ve onu bu didişme ortamında düşmanlık/karşıtlık sıkıntısından uzaklaştıran araçlara dönüştürülmesi yolunda önemli bir adımdır. Ve o, karşı karşıya bulunduğu medya ve psikolojik savaşa karşı koyabilecek kişiliklerin oluşturulmasında bir tuğladır. Aynı şekilde –iyi işlendiğinde-  karşıt propagandada kullanılmakla birlikte sizi seyirci koltuğundan ve edilgenlikten alıp özne konumuna taşımak için de kullanılabilir.
 

Kitabın Yazarı

Casim M. Sultan

Çeviri Kitaplar

Arapça (49)
Farsça (15)
İngilizce (8)

Arama

Kitaplarımız ve yazarlarımızı sitemiz içerisinde arayabilirsiniz...

 
İLİMYURDU Yayıncılık ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti.
Adres : Molla Gurani Mah. Akkoyunlu Sk.
            No: 36 Fındıkzade Fatih / İstanbul
Tel     : 0212 533 05 35
Faks   : 0212 631 53 69
Mail   : info@ilimyurdu.com
Tüm Hakları İlim Yurdu Yayıncılık’a aittir. Kaynak belirtilmeden hiçbir içerik kopyalanamaz. | Tasarım & Yazılım: Dizayn Sanat